← Ergenekon424 kelime · ~2 dk
Kamu malı · Anonim (Türk efsanesi) · Efsane

Ergenekon

Savaşta yenilen Türklerin Ergenekon vadisine sığınması, orada yüzyıllarca yaşaması ve demir dağı eriterek bozkurtun yol göstermesiyle özgürlüğe çıkışı.

01Ergenekon

Anlatırlar ki çok eski zamanlarda Türkler ile komşuları arasında büyük bir savaş çıktı. Düşmanlar kalabalıktı, hileciydi. Savaş uzadı; Türkler çok yiğit dövüştüler ama sonunda yenildiler. Hanları öldü, yurtları yağmalandı, obalar dağıldı. Geriye kalan az sayıda insan, hanlarının iki oğlu Kıyan ile Tügüz'ün ve onların kadınlarının başında, düşmandan kaçmak zorunda kaldı.

Aylarca yürüdüler. Dağlar aştılar, ormanlar geçtiler, ama izleri hep düşman tarafından takip ediliyordu. Sonunda önlerine geçilmesi imkânsız gibi duran yüksek dağlar çıktı. Dağların arasında dar, gizli bir patika vardı. Bu patikadan içeri girdiler ve ilerlediler. Patikanın sonunda, çevresi yalçın kayalarla çevrili, bereketli, güzel bir vadiye vardılar. Burası çimenlerle, çiçekli ağaçlarla, berrak sularla doluydu. Av hayvanları bol, toprağı verimliydi. Buraya Ergenekon adını verdiler; "Ergene" dar sırt, "kon" ise kemer demektir.

Kıyan ile Tügüz ve beraberindekiler burada yurt tuttular. Düşmanlar peşlerinden gelemediği için güvendeydiler. Yıllar geçti, nesiller değişti. Koyunlar, atlar, sığırlar çoğaldı; insanlar da çoğaldı. Zamanla vadi onlara dar gelmeye başladı. Ama dışarıda ne olduğunu bilmiyorlardı; yolu da unutmuşlardı.

Tam dört yüz yıl böyle geçti. Soyları o kadar çoğalmıştı ki artık Ergenekon'a sığamıyorlardı. Bir gün bilge ihtiyarlar bir araya gelip toplandılar ve dediler ki:

— Atalarımız bu vadiye girmişti. Dışarıda geniş otlaklar, uzun yollar, bereketli topraklar olmalı. Biz de dışarı çıkmalıyız.

Ama dışarı açılan yolu kimse bilmiyordu. Vadiyi çevreleyen dağlar yüksekti; yalnızca bir yerde, demir madeni olan bir dağın kalın bir yamacı vardı. Bu dağın arkasında dışarıya açılan bir yol olması gerektiğini düşündüler. Aralarında bir demirci vardı. O dedi ki:

— Bu demir dağı eritebiliriz.

Hemen işe koyuldular. Dağın eteğine odun, kömür yığdılar; yanına yetmiş deri körük yaptılar. Her körüğe iki yiğit koydular, yetmiş yerde birden ateşi harlayıp dağı erittiler. Odunlar, kömürler yandı, ateş yükseldi, demir erimeye başladı. Sonunda kayalar eriyip akan bir sel gibi dağdan aşağı süzüldü ve dağın içinde bir geçit açıldı.

Türkler büyük bir sevinçle bu geçitten çıkmaya hazırlandılar. Tam o sırada, kalabalığın önünde parlak, gri tüylü, kocaman bir bozkurt belirdi. Bozkurt, geçidin önünde durdu, sanki onlara yol gösteriyordu. İnsanlar onun ardından yürüdüler. Bozkurt onları vadiden çıkarıp geniş bozkırlara, ataların yurduna götürdü.

Dışarı çıktıklarında düşmanları unutmamışlardı. Kıyan ile Tügüz'ün soyundan gelen Börteçine, Türklerin başına han oldu. Yeniden güçlendiler, düşmanlarını yendiler ve yurtlarını geri aldılar.

Bu büyük gün, yani Türklerin Ergenekon'dan çıktığı gün, baharın başlarına denk gelirdi. Türkler o günü her yıl bayram yaptılar. Demir dağın eritildiği günü anmak için ocaklar yaktılar, demir eritip örse vurdular. Hanlarına bir parça kızgın demir sunup onu çekiçle dövmek geleneği bu günden kaldı.

Ergenekon'un hikâyesi, bir halkın kapandığı yerden zorluklara göğüs gererek yeniden çıkışını ve özgürlüğüne kavuşmasını anlatır. Ateş, demir ve bozkurt; hep bu çıkışın simgeleri olarak anılır.

— Metin sonu —424 kelime · Tam metin
Anlama kontrolü

Üç soru, tek metin.

Cevapları seç, sonra kontrol et. Sorular bu metin için özgün yazıldı.

1. Türkler Ergenekon'da kaç yıl kalıyor?
2. Demir dağ nasıl eritiliyor?
3. Çıkıştan sonra Türklerin başına kim han oluyor?
4. Türkler Ergenekon'dan çıkış gününü nasıl kutluyor?

Kitaplık · Metin kamu malıdır; kaynak ve lisans bilgisi okuyucunun altında yer alır.