← Karagöz ile Hacivat'ın Hikâyesi298 kelime · ~1 dk
Kamu malı · Anonim (gölge oyunu anlatısı) · Efsane

Karagöz ile Hacivat'ın Hikâyesi

Bursa'da cami inşaatında çalışan iki ustanın sohbetleri yüzünden işi aksatıp ölümle cezalandırılması ve Türk gölge oyununun doğuşuna dair anlatı.

01Karagöz ile Hacivat'ın Hikâyesi

Bursa'da Orhan Gazi zamanında büyük bir cami yapılıyordu. Yapıda yüzlerce usta ve işçi çalışıyordu. Bunların arasında iki arkadaş vardı: Karagöz ve Hacivat. Karagöz demirciydi, Hacivat ise duvar ustasıydı. İkisi de işlerinin ehliydi, ama bir araya gelince işi bırakıp bitmek bilmeyen sohbetlere dalarlardı.

Karagöz sade, açık sözlü, hevesli bir adamdı; Hacivat ise okumuş, nazik, her cümlesine bir Arapça ya da Farsça sözcük sıkıştıran, kibar konuşan biriydi. İkisi bir araya gelince Karagöz'ün doğrudan söylediklerini Hacivat'ın süslü sözleri hep yanlış anlıyor, yanlış anlaşıldıkça Karagöz saçma cevaplar veriyordu. Çevrelerindeki işçiler bu konuşmalara gülmekten çalışamaz oluyordu.

Karagöz ile Hacivat bir kere söze başlayınca kimse onları durduramazdı. Bir şaka, bir laf, bir cevap derken işin başına geçmek akıllarına gelmezdi. Başlarında duran başusta bunu fark etti. Camii inşaatındaki duvarlar geç yükseliyor, demir işleri aksıyordu. Başusta, bu iki ustanın yüzünden bütün işçilerin işi bırakıp onları dinlediğini anlayınca Orhan Gazi'ye durumu bildirdi.

Sultan Orhan, işin gecikmesine çok kızdı. Başusta'ya sordu:

— Neden bu inşaat ilerlemiyor?

— Padişahım, Karagöz ile Hacivat adlı iki usta durmadan konuşuyor. Bütün işçiler onları dinlemekten çalışamıyor.

Sultan Orhan çok öfkelendi ve ikisinin idam edilmesini emretti. Emir yerine getirildi.

Bir süre sonra Orhan Gazi'nin öfkesi geçti. Sarayında, bu iki ustanın konuşmalarını anlatan insanlar olunca, o, iki arkadaşı kaybettiği için pişman oldu. Çünkü bu ikisi işçilere, halka neşe ve güzellik veriyorlardı. Padişah çok üzüldü.

Şeyh Küşteri adlı bir derviş, padişahın bu üzüntüsünü fark etti. Bir bez perdenin arkasına bir ışık koydu ve deriden iki figür yaptı; birine Karagöz, diğerine Hacivat adını verdi. Perdenin arkasından iki arkadaşın eski konuşmalarını canlandırdı. Padişah perdede yeniden Karagöz ile Hacivat'ı görünce çok sevindi. Böylece iki arkadaşın hikâyesi "gölge oyunu" olarak yaşamaya devam etti.

Bu anlatıya göre Karagöz ile Hacivat, Türk gölge oyununun kahramanları oldular. Bugün de perdede, biri sade, biri ağdalı konuşan bu iki arkadaşın tartışmaları hem güldürür hem düşündürür.

— Metin sonu —298 kelime · Tam metin
Anlama kontrolü

Üç soru, tek metin.

Cevapları seç, sonra kontrol et. Sorular bu metin için özgün yazıldı.

1. Karagöz ile Hacivat'ın konuşma tarzı nasıl farklıdır?
2. Orhan Gazi iki ustayı neden cezalandırıyor?
3. Padişah daha sonra neden pişman oluyor?
4. Efsaneye göre gölge oyunu nasıl doğmuştur?

Kitaplık · Metin kamu malıdır; kaynak ve lisans bilgisi okuyucunun altında yer alır.