← Üç Soru1001 kelime · ~5 dk
Kamu malı · Lev Tolstoy · Hikâye

Üç Soru

Hiç yanılmamak için üç soruya cevap arayan bir kralın, bilge bir münzevîden aldığı ders.

01Üç Soru

Bir zamanlar bir kralın aklına şu düşünce geldi: Her işe başlamanın doğru zamanını her zaman bilseydi, kimleri dinlemesi, kimlerden kaçınması gerektiğini bilseydi ve her şeyden önemlisi, yapılacak en önemli işin ne olduğunu her zaman bilseydi, giriştiği hiçbir işte asla başarısız olmazdı.

Bu düşünce aklına gelince, ülkesinin her yerinde ilan ettirdi: Her eylemin doğru zamanını, en gerekli kişilerin kimler olduğunu ve en önemli işin ne olduğunu nasıl bileceğini kim ona öğretirse büyük bir ödül verecekti.

Bilginler Kral'ın huzuruna geldiler, ama sorularına hepsi başka başka cevap verdi.

Birinci soruya bazıları, her eylemin doğru zamanını bilmek için önceden günlerin, ayların ve yılların bir cetvelini hazırlamak ve ona harfiyen uymak gerektiğini söylediler. Ancak böyle yapılırsa her şeyin zamanında yapılabileceğini ileri sürdüler. Bazıları ise her eylemin doğru zamanını önceden belirlemenin imkânsız olduğunu, ama boş eğlencelere kapılmadan olup biten her şeye dikkat edip en gerekli olanı yapmak gerektiğini söylediler. Başkaları, Kral olup bitene ne kadar dikkat ederse etsin, tek bir insanın her eylemin doğru zamanını doğru tayin etmesinin imkânsız olduğunu, bu yüzden her şeyin zamanını belirlemesine yardım edecek bilge insanlardan bir Divan kurması gerektiğini söylediler.

Bunun üzerine başkaları, öyle şeyler vardır ki Divan'a sunulmayı beklemez, onları üstlenip üstlenmemeye hemen karar vermek gerekir, dediler. Ama buna karar verebilmek için önceden ne olacağını bilmek gerekirdi. Bunu yalnızca büyücüler bilir; bu yüzden her eylemin doğru zamanını bilmek için büyücülere danışmak gerekir.

İkinci soruya verilen cevaplar da aynı derecede çeşitliydi. Bazıları Kral'ın en çok ihtiyaç duyduğu insanların danışmanları olduğunu, bazıları din adamları, bazıları hekimler, bazıları ise savaşçılar olduğunu söyledi.

Üçüncü soruya, yani en önemli uğraşın ne olduğuna gelince: Kimileri dünyadaki en önemli şeyin bilim olduğunu söyledi. Kimileri savaş hüneri olduğunu, kimileri de ibadet olduğunu söyledi.

Bütün cevaplar farklı olduğu için Kral hiçbirine razı olmadı ve kimseye ödül vermedi. Ama sorularının doğru cevaplarını bulmayı hâlâ istediği için bilgeliğiyle ün salmış bir münzevîye danışmaya karar verdi.

Münzevî, hiç ayrılmadığı bir ormanda yaşıyordu ve sıradan halktan başkasını kabul etmiyordu. Bu yüzden Kral sade giysiler giydi, münzevînin kulübesine varmadan atından indi, muhafızlarını geride bırakıp yalnız yürüdü.

Kral yaklaştığında münzevî kulübesinin önündeki toprağı kazıyordu. Kral'ı görünce selam verdi ve kazmaya devam etti. Münzevî zayıf ve güçsüzdü; küreği her toprağa batırıp biraz toprak çevirdiğinde ağır ağır soluyordu.

Kral yanına gidip dedi ki: "Üç soruyu cevaplaman için sana geldim, bilge münzevî: Doğru şeyi doğru zamanda yapmayı nasıl öğrenebilirim? En çok ihtiyaç duyduğum insanlar kimlerdir ve bu yüzden kime diğerlerinden daha fazla ilgi göstermeliyim? Ve en önemli işler nelerdir, ilk ilgimi hangisi hak eder?"

Münzevî Kral'ı dinledi, ama hiçbir şey söylemedi. Yalnızca avucuna tükürüp yeniden kazmaya koyuldu.

"Yorgunsun," dedi Kral, "bırak da küreği ben alıp senin yerine biraz çalışayım."

"Teşekkürler!" dedi münzevî ve küreği Kral'a verip yere oturdu.

İki tarhı kazdıktan sonra Kral durdu ve sorularını yineledi. Münzevî yine cevap vermedi, ama kalktı, küreğe elini uzattı ve dedi ki:

"Şimdi sen biraz dinlen, bırak ben biraz çalışayım."

Ama Kral küreği vermedi, kazmaya devam etti. Bir saat geçti, sonra bir saat daha. Güneş ağaçların ardına batmaya başlıyordu; Kral sonunda küreği toprağa saplayıp dedi ki:

"Sana sorularıma cevap almak için geldim, bilge adam. Eğer hiç cevap veremeyeceksen bana söyle, ben de evime döneyim."

"Şuraya birisi koşarak geliyor," dedi münzevî, "bakalım kim?"

Kral dönüp baktı; ormandan koşarak çıkan sakallı bir adam gördü. Adam ellerini karnına bastırmıştı ve parmaklarının arasından kan akıyordu. Kral'a ulaşınca yere yığılıp bayıldı, zayıf zayıf inliyordu. Kral ile münzevî adamın giysilerini çözdüler. Karnında büyük bir yara vardı. Kral yarayı elinden geldiğince yıkadı, mendiliyle ve münzevînin elindeki bir havluyla sardı. Ama kan akmayı kesmiyordu; Kral sıcak kanla ıslanmış sargıyı defalarca çıkarıp yarayı yıkadı ve yeniden sardı. Kan sonunda dinince adam kendine geldi ve su istedi. Kral taze su getirip ona içirdi. O sırada güneş batmış ve hava serinlemişti. Bunun üzerine Kral, münzevînin yardımıyla yaralı adamı kulübeye taşıdı ve yatağa yatırdı. Yatakta adam gözlerini kapayıp sessizleşti; ama Kral yürüyüşten ve yaptığı işten o kadar yorulmuştu ki eşikte büzülüp o da uyuyakaldı ve kısa yaz gecesinin tamamı boyunca öyle derin uyudu ki sabah uyandığında nerede olduğunu ve yatakta uzanmış, parlak gözleriyle ona dikkatle bakan o yabancı sakallı adamın kim olduğunu uzun süre hatırlayamadı.

"Beni bağışla!" dedi sakallı adam, Kral'ın uyandığını ve ona baktığını görünce zayıf bir sesle.

"Seni tanımıyorum ve seni bağışlayacak bir şeyim yok," dedi Kral.

"Sen beni tanımıyorsun, ama ben seni tanıyorum. Ben senin, kardeşini idam ettirdiğin ve mallarını elinden aldığın için senden öç almaya yemin eden düşmanınım. Münzevîye yalnız gittiğini öğrendim ve dönüş yolunda seni öldürmeye karar verdim. Ama gün geçti, sen dönmedin. Bu yüzden seni bulmak için pusumdan çıktım ve muhafızlarına rastladım; beni tanıdılar ve yaraladılar. Onlardan kurtuldum, ama sen yaramı sarmasaydın kan kaybından ölecektim. Seni öldürmek istemiştim, sen de hayatımı kurtardın. Şimdi yaşarsam ve istersen, en sadık kölen olarak sana hizmet edeceğim ve oğullarıma da aynısını emredeceğim. Beni bağışla!"

Kral düşmanıyla bu kadar kolay barıştığı ve onu dost edindiği için çok sevindi; yalnızca bağışlamakla kalmadı, hizmetkârlarını ve kendi hekimini ona bakmaya göndereceğini ve mallarını geri vereceğini de söyledi.

Yaralı adamla vedalaşan Kral, sundurmaya çıkıp münzevîyi aradı. Gitmeden önce sorduğu sorulara bir kez daha cevap vermesi için yalvarmak istiyordu. Münzevî dışarıdaydı, dizlerinin üstünde, dünkü kazılan tarhlara tohum ekiyordu.

Kral ona yaklaşıp dedi ki:

"Son kez yalvarıyorum, bilge adam, sorularıma cevap ver."

"Zaten cevaplandın!" dedi münzevî, ince bacaklarının üstünde çömelmiş, karşısında duran Kral'a bakarak.

"Nasıl cevaplandım? Ne demek istiyorsun?" diye sordu Kral.

"Görmüyor musun?" dedi münzevî. "Dün benim zayıflığıma acımasaydın ve bana şu tarhları kazmasaydın, yoluna gitseydin, o adam sana saldıracaktı ve benimle kalmadığına pişman olacaktın. Demek ki en önemli zaman, tarhları kazdığın zamandı; en önemli insan bendim ve bana iyilik etmek en önemli işindi. Sonra o adam bize koşarak geldiğinde en önemli zaman onunla ilgilendiğin zamandı; çünkü yaralarını sarmasaydın seninle barışamadan ölecekti. Demek ki en önemli insan oydu ve ona yaptığın şey en önemli işindi. O hâlde şunu hatırla: Önemli olan tek bir zaman vardır: Şimdi! Çünkü bir şeye gücümüzün yettiği tek zaman odur. En gerekli insan, o an yanında bulunduğun kişidir; çünkü kimse başka biriyle bir daha iş görüp görmeyeceğini bilemez. En önemli iş de ona iyilik etmektir; çünkü insan bu hayata ancak bu amaç için gönderilmiştir!"

— Metin sonu —1001 kelime · Tam metin
Anlama kontrolü

Üç soru, tek metin.

Cevapları seç, sonra kontrol et. Sorular bu metin için özgün yazıldı.

1. Kral'ın sorduğu üç soru nelerdir?
2. Yaralı adam Kral'dan neden af diliyor?
3. Münzevîye göre önemli olan tek zaman hangisidir?
4. Münzevîye göre en önemli iş nedir?

Kitaplık · Metin kamu malıdır; kaynak ve lisans bilgisi okuyucunun altında yer alır.